Ontwikkelen naar de principes van de Gezonde Stad
10 september 2025
Blog
Gezond wonen en leven voor iedereen is een belangrijk thema voor VanWonen. En dat is precies waar Jeannette Nijkamp, lector Gezonde Stad aan de Hanzehogeschool in Groningen, zich dagelijks mee bezighoudt. Haar onderzoek naar gezonde leefomgevingen waar alle generaties prettig kunnen samenleven, is een belangrijke onderlegger voor gebiedsontwikkeling. “Door met elkaar te werken aan ruimtelijke en sociale opgaven stimuleer en faciliteer je gezond leven.”
Het aanstellen van een lector Gezonde Stad is een gezamenlijk initiatief van de Hanzehogeschool, de gemeente Groningen, het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en gebiedsontwikkelaar VanWonen. Jeannette Nijkamp onderzoekt wat de invloed is van de fysieke en sociale leefomgeving op de leefstijl en gezondheid van stadsbewoners. Ze ziet de stad als proeftuin waarin combinaties van fysieke en sociale interventies kunnen leiden tot gezonder leven en verkleining van gezondheidsverschillen tussen groepen bewoners.
Gezonde kansen voor iedereen
Jeannette benadrukt het belang van gezonde, diverse en inclusieve wijken. Zij vindt dat een gezonde leefomgeving een enorme bijdrage kan leveren aan een hogere levensverwachting en betere levenskwaliteit van mensen. Hierdoor kunnen gezondheidsverschillen verkleinen en gezonde kansen voor iedereen toenemen. Het is daarom een belangrijke maatschappelijke opgave om goede, gezonde huisvesting voor iedereen te realiseren. Geschikte woningen voor alle doelgroepen, die betaalbaar zijn en passen bij de doelgroep.
Fysieke en sociale interventies
Het zijn de combinaties van fysieke én sociale interventies die de leefomgeving voor mensen in alle leeftijden prettig, veilig en gezond kunnen maken, vindt Jeannette. Daar horen innovatieve en voor de doelgroep passende woonconcepten bij, die flexibel zijn aan te passen aan veranderende woonwensen. Maar ook een prettige en veilige openbare ruimte. Waar aandacht is voor mogelijkheden tot bewegen en ontmoeten, veel ruimte voor wandelen, fietsen en de auto op afstand komt van de woning. Zo kom je elkaar als vanzelf tegen in de buurt en ontstaat sociale interactie. Een park of groene singel is een aantrekkelijke plek om te lopen of fietsen. Maar groen is ook heel belangrijk in verband met de huidige klimaatopgave, zowel voor het tegengaan van hittestress als voor het opvangen van regen water bij extreme neerslag.
Investeren in gezamenlijkheid
Voor gebiedsontwikkelaars liggen er meerdere opgaven in de gezonde stad. Jeannette vat het als volgt samen: “Investeer in gezamenlijkheid, werk integraal en heb oog en oor voor de mensen waarvoor je het doet. Bij gezonde gebiedsontwikkeling is het belangrijk goed na te denken over de integrale opgave. De fysieke noodzaak om zoveel mogelijk nieuwe woningen te bouwen, kan niet zonder de sociale uitdaging om nieuwe buurten, nieuwe communities, te laten ontstaan. Door hier van tevoren met de toekomstige omwonenden over na te denken en samen afspraken te maken, leg je een basis voor duurzame gebiedsontwikkeling. De gezonde stad die ruimte biedt aan alle generaties begint bij samenwerken. Dat is de basis.”
“De fysieke noodzaak om zoveel mogelijk nieuwe woningen te bouwen, kan niet zonder de sociale uitdaging om nieuwe buurten, nieuwe communities, te laten ontstaan.”